ابعاد ساختاری و محتوایی سازمان

سازمان ها دارای ابعاد ساختاری و محتوایی هستند .

ابعاد سازمان به ویژگی‌ها و خصوصیات کلیدی اشاره دارد که ساختار، عملکرد و رفتار یک سازمان را تعریف می‌کنند. درک ابعاد سازمان به مدیران کمک می‌کند تا استراتژی‌های موثرتری برای بهبود کارایی، هماهنگی و انعطاف‌پذیری سازمان تدوین کنند و پاسخ بهتری به تغییرات محیطی بدهند.

1 . ابعاد ساختاری:

منظور از ابعاد ساختاری در یک سازمان، ویژ گی های داخلی آن سازمان است که شامل اجزاء زیر می باشد:

1.1.رسمیت:

در ساختارهای سازمانی رسمیت عبارتست از میزان اتکا به قوانین و مقررات . به این معنی که هر چه میزان تشریفات اداری ، بوروکراسی ها و اتکا به قوانین و مقررات بیشتر باشد سازمان ها دارای ساختار رسمی تر هستند و برعکس.

2.1.تمرکز:

به موقعیت تصمیم گیری در یک سازمان اشاره دارد . اگر اختیارات تصمیم گیری در یک موقعیت خلاصه شده باشد ( یا در یک فرد که معمولا در رأس هرم سازمان است ) ، و همهی تصمیمات توسط یک فرد اخذ شود ، به چنین ساختاری متمرکز می گوییم.

3.1.پیچیدگی:

تعداد دوایر ، سطوح و یا قلمرو جغرافیایی در یک ساختار سازمانی را پیچیدگی سازمانی می گویند.

4.1.نسبت پرسنلی:

نسبت تعداد کارکنان شاغل در یک واحد به کل کارکنان سازمان که می تواند بر اساس شاخص های متفاوتی تعیین شود.

5.1.تخصص گرایی:

تخصص گرایی به این معناست که وظایف موجود در یک سازمان تا چه اندازه جزیی و تخصصی شده اند.

6.1.حرفه ای گرایی:

حرفه ای گرایی به متوسط تحصیلات ، دوره های آموزشی طی شده توسط افراد در سازمانها اطلاق می شود .

2 . ابعاد محتوایی:

بیانگر ویژگی های کلی سازمان است که بر ابعاد ساختاری سازمان تاثیر گذار است و شامل اجزاء زیر می باشد:

1.2.محیط

2.2.اندازه:

اندازه سازمان بر اساس شاخص های متفاوتی مانند حجم تولید یا فروش ، حجم دارایی های یک سازمان و … تعریف می شود ، اما معمولا تعداد کارکنان سازمان معرف اندازه سازمان است .

3.2.فرهنگ:

مجموعه ی ارزش ها و هنجارهای مشترک میان کارکنان یک سازمان را فرهنگ سازمانی می گویند .

4.2.تکنولوژی:

تکنولوژی یا فناوری به معنی راه و روشی است که برای تولید محصولات یا ارایه ی خدمات خود از آن ها استفاده می کنیم و شامل سه بعد نرم افزار ، سخت افزار و مغز افزار می باشد. از مهم ترین ابعاد تکنولوژی، استفاده از فناوری اطلاعات در سازمان هاست.

5.2.استراتژی:

راه و روش تحقق اهداف سازمانی در بلند مدت را استراتژی سازمان می گویند .

اهداف سازمان در دو بخش بلند مدت و کوتاه مدت دسته بندی می شوند که اهداف بلند مدت سازمانی خود شامل سه بخش سالیانه ، کوتاه مدت و عملیاتی هستند .

چشم انداز = اهداف بلند مدت سازمانی ، به معنی افق یا دورنمایی که سازمان قصد رسیدن به آن را دارد .

سیاست یا خط مشی = برنامه و راه و روش رسیدن به اهداف کوتاه مدت سازمان